Volledig bekleed met hout

Woonhuis in Neder-Beieren volgens de passiefhuisnorm

Wanneer ontwerpers voor zichzelf bouwen, ontstaat er soms een schoolvoorbeeld van oog voor detail en consequentheid. Manuel Breu realiseerde in het Neder-Beierse Schönau een woonhuis voor zichzelf en zijn gezin volgens een strikte aanpak: de passiefhuisnorm, bouwmaterialen op basis van hernieuwbare grondstoffen en regionaal geïnspireerde architectuur kenmerken het project. De isolatie werd uitsluitend geleverd door houtvezelproducten van Gutex. Deze combineren een hernieuwbare grondstof met de eis van uitstekende isolatiewaarden en een aangenaam binnenklimaat.

Bouwbord

Project

Woonhuis in 84337 Schönau

Opdrachtgever De familie Breu
Ontwerp Schonzeit Ingenieursbureau voor ecologisch en energiezuinig bouwen, Schönau
Houtbouw Stahlhofer Holzbau GmbH, Wurmannsquick
Gutex-producten Gutex Multitherm
, Gutex Thermoflex
, Gutex Thermoroom
, Gutex Multitherm
, Gutex Standard-n
, Gutex Thermosafe
, Implio raamaansluitsysteem
Foto’s Simon Rainer / Manuel Breu

Te midden van een typisch Neder-Beiers heuvellandschap, ver van de grote verkeerswegen, heeft de familie van de opdrachtgever, onder leiding van Manuel Breu en zijn ingenieursbureau ‚Schonzeit‘, haar eigen woonhuis ontworpen en gebouwd. Aan de rand van de gemeente Schönau, die bijna 2.000 inwoners telt en in het district Rottal-Inn ligt, biedt de eengezinswoning met een oppervlakte van 200 vierkante meter en drie verdiepingen ruimte aan het driekoppige gezin van de houtbouwingenieur.

Een moderne interpretatie van de regionale bouwcultuur

Het ontwerp is geïnspireerd op het typische Rottaler schuurhuis, dat wil zeggen op de oorspronkelijke schuurarchitectuur van de regio, en presenteert zich als een eenvoudige kubusvorm met een zadeldak en zonder dakoverstek. Door kleine afwijkingen in de symmetrieën wordt echter de hedendaagse interpretatie van de archetypische gebouwvorm zichtbaar: Een aflopende dakrand aan de noordzijde, een licht gebogen westgevel die binnenin zorgt voor een interessante ruimtelijke compositie, en onregelmatig geplaatste ramen en hoekbeglazing creëren een vormgevend spanningsveld.

Hout en natuurlijke bouwmaterialen, zo ver het oog reikt
De meest in het oog springende verwijzing naar het landschap wordt gevormd door de gebruikte materialen, waaronder voornamelijk hout en leem. De buitenste gebouwschil en de binnenste ruimteschil zijn uitsluitend bekleed met inheemse houtsoorten. Terwijl de gevel is bekleed met ruw gezaagd, onbehandeld larikshout, is in de woonruimtes overal sparrenhout te vinden, evenals leemoppervlakken op de met de hand afgeronde raamkozijnen en leempleister met vlasweefsel op de muren. In de gehele constructie mochten geen folies of afdichtingsschuimen worden gebruikt, maar uitsluitend isolatiematerialen van hernieuwbare grondstoffen en een systeemcoating van leem. Alle spanten, balken, dragers en meubels zijn zonder lijm vervaardigd uit massief hout; bovendien zijn er geen gipsplaatwanden. In plaats van nog meer oppervlakken aan de buitenzijde af te dichten, zijn er een open carport en een begroeid dak gerealiseerd als afsluiting van het gebouw.

 

Gevel- en binnenisolatie van houtvezels

Al deze details tonen aan dat de woning in Schönau consequent is uitgevoerd. Voor de warmte-isolatie zijn uitsluitend producten van houtvezels van Gutex gebruikt, volgens de ontwerper niet in de laatste plaats vanwege het natureplus®-certificaat, dat de houtvezelisolatiematerialen uit het Zwarte Woud de juiste eigenschappen toekent. Aan de buitenmuren vormt de vochtwerende isolatieplaat Gutex Multitherm met een dikte van 60 mm de afsluiting. Deze wordt als buitenbekleding direct op de staanderconstructie aangebracht en dient als isolatielaag van de achtergeventileerde gevel.

Als isolatie tussen de spanten werd de flexibele houtvezelisolatiemat Gutex Thermoflex gebruikt, met een dikte van 220 mm, respectievelijk 240 mm in het dak. Ook op het dak vormt de robuuste Gutex Multitherm, hier inclusief een extra onderdakbaan, de afsluiting van de constructie.

De zeer efficiënte isolatieprestaties, die voldoen aan de passiefhuisnorm, worden ten slotte ook bereikt door binnen- en vloerisolatie op basis van houtvezels. Voor de wanden werd Gutex Thermoroom met een dikte van 40 mm gebruikt. In combinatie met de voor houtvezelisolatieplaten ontworpen luchtdichte spouwdoos van de firma Kaiser kan de Thermoroom worden gebruikt als installatielaag voor elektrische leidingen.

De verschillende eisen die aan de isolatieprestaties van de vloer in de kelder, de begane grond en de bovenverdieping worden gesteld, worden vervuld door de platen Gutex Thermosafe en Gutex Thermoflex. En niet in de laatste plaats maken wig- en koofisolaties van het op houtvezels gebaseerde raamaansluitsysteem Implio de thermische schil compleet.

In totaal is in de houten woning van de familie Breu circa 50 m³ hout verwerkt, wat overeenkomt met een CO₂-compensatie
van circa 50 ton. De circa 130 m³ houtvezelisolatiematerialen van Gutex dragen bij aan de compensatie van nog eens 13 ton CO₂ – evenveel als een kleine personenauto uitstoot over een afstand van circa 118.500 kilometer. Dat komt overeen met bijna drie rondjes om de aarde.