De deelstaat Baden-Württemberg zet met zijn houtbouwinitiatief al volop in op bouwen met hout. Met name Freiburg im Breisgau geldt bovendien als een vroege pionier op het gebied van dit bewustzijn. Zeven verdiepingen die volledig in houtbouw zijn gerealiseerd, markeren hier nu een nieuwe mijlpaal, die in Duitsland tot nu toe nauwelijks eerder is gerealiseerd. De nieuwbouw van het eerste FSC® -gecertificeerde gebouw in Duitsland toont aan hoe een vroegtijdig gecoördineerde planning, prefabricage en de juiste keuze van componenten kunnen bijdragen aan een doordacht totaalconcept voor wonen, kinderopvang en bedrijfsruimte. De houtvezelisolatieplaat Gutex Pyroresist levert hieraan een belangrijke bijdrage; deze voldoet aan de brandveiligheidseisen voor een moeilijk ontvlambaar isolatiemateriaal en bouwt consequent voort op de basisgedachte van het project „Buggi 52“.
|
Bouwbord |
|
|---|---|
| Project |
Woongebouw met kinderdagverblijf „Buggi 52“, Freiburg im Breisgau |
| Opdrachtgever |
IG Klösterle |
| Architectuur | Weissenrieder Architekten BDA, Freiburg im Breisgau |
| Projectontwikkelaar | Sutter3 |
| Houtbouw | Holzbau Bruno Kaiser GmbH, Bernau in het Zwarte Woud |
| Houtconstructiestatistiek | De houtbouwingenieurs, Titisee-Neustadt |
| Gutex-producten | Gutex Pyroresist wall |
| Foto’s | Martin Granacher / Gutex |
Aan de Bugginger Straße 52, op het Else-Liefmann-Platz in de wijk Weingarten in Freiburg is in plaats van een gelijkvloerse supermarkt uit de jaren zestig een baanbrekend project gerealiseerd, dat houtbouw ook voor gebouwen met meerdere verdiepingen tot een echt alternatief maakt ten opzichte van conventionele bouwmethoden. Weissenrieder Architekten ontwierp dit bijzondere herontwikkelingsproject in opdracht van de eigenaren IG Klösterle en op basis van een stedenbouwkundig concept dat gericht is op het algemeen belang. De constructie van zeven verdiepingen boven de massieve sokkel is namelijk, inclusief de kernruimten voor trappen en liften, in hout opgetrokken, om precies te zijn grotendeels in geprefabriceerde houtplaatbouw. De uitvoering werd verzorgd door het bedrijf Holzbau Bruno Kaiser GmbH. Voor de dragende vloerelementen werd gebruikgemaakt van materiaalefficiënte kruislaaghoutelementen van Lignotrend, die tussen de woonverdiepingen zorgen voor een buitengewoon goede geluidsisolatie. Beide bedrijven zijn, net als Gutex, geworteld in het Zwarte Woud en staan voor een innovatieve houtbouw die zich kenmerkt door een hoge precisie, snelle uitvoering en een aantrekkelijke en gezonde ruimtesfeer.
Niet alleen in de wijk trekt het gebouw, dat tot net onder de hoogbouwgrens reikt, de aandacht – en trekt het mensen nadrukkelijk aan. De uitgestrekte begane grond biedt plaats aan een nieuwe, veel grotere supermarkt dan voorheen, die voortaan een belangrijke bijdrage levert aan de voorzieningen in de wijk. Zowel het sokkelniveau als de kelderverdieping, waarin opslagruimten voor de supermarkt, kelderruimten en fietsenstallingen zijn ondergebracht, zijn uitgevoerd in gewapend beton. De eerste verdieping, die al volledig op de houten draagconstructie rust, dient de wijk in de vorm van een kinderdagverblijf met drie groepen. De jonge gebruikers kunnen daarbij op delen van het dak van de supermarkt gebruikmaken van een royale, begroeide open ruimte en speelterrein. Boven het kinderdagverblijf rijzen nog eens zes verdiepingen op met in totaal 30 wooneenheden. Deze zijn overwegend drempelvrij en ontworpen met verschillende plattegronden. Ze zijn niet alleen beschikbaar op de vrije markt, maar bieden ook gesubsidieerde woonruimte. Personen uit noodopvangcentra of begeleide groepen zullen eveneens tot de bewoners behoren, wat de sociaal georiënteerde aanpak nog eens onderstreept.
Ook de aan de buiten- en binnenzijde zichtbare oppervlakken zijn grotendeels uitgevoerd in het natuurlijke materiaal hout. De buitenmuren zijn bekleed met een gevelbekleding van verticaal geplaatste houten latten; de ramen zijn vervaardigd uit larikshout. Alleen aan één zijde van het gebouw, waar de brandweer niet met de draailadder kan werken, is de gevel bekleed met aluminium in dezelfde kleur.
Het gebouw kenmerkt zich door een hoge mate van prefabricage, wat het bouwproces ter plaatse enorm heeft vergemakkelijkt en daardoor minder afhankelijk maakte van weersomstandigheden. De wanden, inclusief de gehele gevelconstructie en de isolatie, de ramen, de zonwering en de plaatwerkbekleding, zijn in de montagehal vervaardigd. De elementen, met een gewicht van 3,5 ton, werden naar de bouwplaats vervoerd en in zeer korte tijd gemonteerd. Zo kon er per week een volledige verdieping worden gerealiseerd.
Alle bij de planning en bouw betrokken partijen hebben de uitdagingen die voortvloeiden uit de hoogte van het gebouw en het gebruikte bouwmateriaal met grote toewijding aangepakt. De opdrachtgever, de architecten en het uitvoerende bedrijf stonden achter het bijzondere concept en konden uiteindelijk, na intensieve afstemmingsprocessen met vergunningverlenende instanties, de stedenbouwkundige dienst en de brandweer, de innovatieve houtbouw realiseren.
Ook de gelijktijdige marktintroductie van een innovatief product droeg bij aan dit uitgangspunt. Met de moeilijk ontvlambare en tegelijkertijd niet-gloeiende houtvezelisolatieplaat Gutex Pyroresist kreeg het gebouw, dat is uitgevoerd volgens de KfW-norm ‘Effizienzhaus 55’, een buitenisolatieoplossing van hout. De warmte-isolatie van de fabrikant Gutex uit het Zwarte Woud, die in de gevel geschikt is tot en met bouwklasse 5, vormt daarmee een aanvulling op dit door en door innovatieve houtbouwproject. Door diverse brandproeven kon de geschiktheid van de houtvezelisolatie worden bevestigd en konden de bedenkingen van de brandweer worden weggenomen. Bovendien voorkomen plaatwerkafkantingen op elke verdieping de overslag van de brand.
Nadat precies hier, aan de Else-Liefmann-Platz, ruim tien jaar geleden de eerste renovatie van een hoogbouw in Duitsland volgens de passiefhuisnorm werd uitgevoerd, baant het in totaal 22 meter hoge Buggi 52, met zijn zeven verdiepingen van hout, nu de weg voor een architectuur van hout.
