Het dak vormt een centraal onderdeel van de gebouwschil. Een vakkundig ontworpen dakisolatie kan warmteverlies via het dak verminderen en het wooncomfort op de zolderverdieping verbeteren. Een slecht geïsoleerd dak kan in de winter leiden tot koude en in de zomer tot oververhitte zolderruimtes. Daarom moeten het isolerend vermogen, de luchtdichtheid, de vochtbescherming, de zomerse warmtebescherming en de specifieke dakconstructie in onderlinge samenhang worden bekeken.
Gutex biedt Oplossingen op basis van houtvezelisolatie aan voor verschillende dakconstructies. De productkeuze vindt projectgebonden plaats op basis van de technische gegevensbladen, prestatieverklaringen, verwerkingsinstructies en bouwfysische onderbouwingen. De actuele documentatie stellen wij ter beschikking in de rubriek Gutex: media en downloads.
Afhankelijk van het gebouw, de dakconstructie en het doel van de renovatie komen verschillende isolatiemethoden in aanmerking. Vaak worden de volgende methoden gepland:
Bij isolatie boven de spanten bevindt de isolatielaag zich boven de spanten. Deze uitvoering maakt een grotendeels doorlopende isolatielaag mogelijk en wordt vaak toegepast bij nieuwbouw en bij dakrenovaties, wanneer de dakbedekking wordt vernieuwd.
Voor deze toepassing kunnen, afhankelijk van de dakconstructie, Gutex Thermosafe-homogeen, Gutex Ultratherm of Gutex Multiplex-top worden getest. Gutex Thermosafe-homogeen kan in geschikte dakconstructies worden toegepast als isolatie boven de spanten met een extra onderdakbaan. Gutex Ultratherm is bedoeld als houtvezelisolatieplaat met rondomlopende tand- en groefprofilering voor dakisolatie. Gutex Multiplex-top is onder andere geschikt als onderdakplaat voor dakconstructies in nieuwbouw en voor renovaties van binnenuit of van buitenaf.
Voor geprefabriceerde dak- en wandelementen in de houtbouw kan bovendien Gutex Prefatop relevant zijn. De plaat is bedoeld voor de prefabricage van dak- en wandelementen in nieuwbouw.
De concrete uitvoering dient altijd te worden gepland op basis van de volledige dakconstructie. Hierbij moet rekening worden gehouden met de isolatiedikte, de dakhelling, de onderdakbedekking, de bevestiging, de vochtbescherming, de luchtdichtheid en de afwerking van de aansluitingen.
Bij een dakrenovatie vanaf de buitenzijde kan het Gutex Tecadio-dakrenovatiesysteem-systeem worden getest. Het is ontworpen voor de energetische verbetering van bestaande steile daken vanaf de buitenzijde en combineert verschillende op elkaar afgestemde systeemonderdelen.
Een centraal element is de luchtdichtingsbaan die over het gehele oppervlak op de spanten wordt aangebracht. In combinatie met een regenbestendige onderdakbedekking en houtvezelisolatie kan het onderdeel vormen van een diffusieopen dakconstructie. De constructie moet projectspecifiek worden gepland en bouwfysisch worden onderbouwd.
De concrete uitvoering is afhankelijk van de bestaande dakconstructie, de geometrie van de spanten, de aansluitingen, de vochtbescherming, de onderbekleding, de bevestiging en de actuele systeemdocumentatie van Gutex.
Bij tussenbalkisolatie wordt het isolatiemateriaal tussen de bestaande dakspanten aangebracht. Deze oplossing wordt vaak toegepast bij dakverbouwingen of renovaties vanuit de binnenzijde, wanneer de dakbedekking niet hoeft te worden vernieuwd.
Voor spantisolatie in dak-, wand- en plafondconstructies is Gutex Thermoflex, een flexibele houtvezelisolatiemat, zeer geschikt. De verwerking vindt plaats in droge, technisch in orde zijnde spanten, waarbij het materiaal op maat wordt gesneden met een overmaat en strak wordt aangebracht volgens de verwerkingsinstructies.
Gutex Thermoflex C is de verder ontwikkelde variant met verminderde emissies en kan met name relevant zijn bij projecten met eisen ten aanzien van de binnenluchtkwaliteit of gebouwcertificeringen. De concrete geschiktheid dient te worden gecontroleerd aan de hand van de productdocumentatie en het betreffende bouwproject.
Bij bestaande gebouwen kan een gecombineerde dakconstructie met een buitenste en een tussenliggende isolatielaag worden onderzocht. Dit is met name relevant wanneer de bestaande spanthoogtes, energie-eisen of renovatiedoelstellingen een extra isolatielaag noodzakelijk maken.
Een gecombineerde opbouw kan bijvoorbeeld bestaan uit tussenbalkisolatie met Gutex Thermoflex of Gutex Thermofibre en een buitenliggende isolatielaag of onderdak. De volledige dakconstructie moet bouwfysisch worden beoordeeld, met name wat betreft warmte-isolatie, vochtbescherming, luchtdichtheid, aansluitingen en de bestaande constructie.
Isolatie onder de spanten kan worden aangebracht wanneer de isolatiewerking van een bestaande dakconstructie moet worden verbeterd of wanneer koudebruggen ter hoogte van de spanten moeten worden verminderd. Deze wordt aan de binnenzijde onder de spanten aangebracht en kan worden gecombineerd met isolatie tussen de spanten.
Voor deze toepassing kan, afhankelijk van de systeemopbouw, Gutex Thermowall 5-in-1 worden gebruikt. De houtvezelisolatieplaat is bedoeld voor diverse toepassingsgebieden, waaronder onderdak, binnenmuurisolatie, installatielaag en geveltoepassingen. De concrete toepassing dient te worden beoordeeld aan de hand van de actuele technische documentatie en de bouwfysische berekening.
Inblaasisolatie van houtvezels is geschikt voor holle ruimtes en spouwmuren, met name bij renovaties, complexe dakconstructies of moeilijk bereikbare plaatsen. Het isolatiemateriaal wordt machinaal ingeblazen en moet worden aangebracht met de voorgeschreven inblaasdichtheid.
Gutex Thermofibre kan worden gebruikt voor spouwen in dak-, wand- en plafondconstructies, evenals voor geschikte horizontale oppervlakken. De verwerking dient te worden uitgevoerd door daarvoor opgeleide gespecialiseerde bedrijven.
Platdaken stellen bijzondere eisen aan het draagvermogen, de afdichting, de hellingshoek, de vochtbescherming, de bescherming tegen windzuiging en de gehele dakconstructie. Daarom dient de isolatie van een platdak altijd per project te worden ontworpen en bouwfysisch te worden onderbouwd.
Voor platte daken van hout, beton en plaatstaal is Gutex Thermoflat geschikt als drukbestendige houtvezelisolatieplaat. De plaat is voorzien van een rondomlopend trapvormig profiel, dat kan bijdragen aan het verminderen van koudebruggen in het gebied waar de platen tegen elkaar aanliggen.
Tijdens de montage dient u te zorgen voor een droge, vlakke en technisch onberispelijke ondergrond, bescherming tegen vocht en beveiliging tegen windzuiging.
Indien de zolderruimte niet als woonruimte wordt gebruikt, kan in plaats van het dakoppervlak ook het bovenste vloerplafond worden geïsoleerd. Dit kan met name bij onverwarmde zolderruimtes een alternatief zijn voor volledige dakisolatie.
Voor deze toepassing kan het Gutex Stampio-isolatiesysteem worden getest. Het betreft hier een op houtvezels gebaseerde systeemoplossing voor de isolatie van het bovenste vloerplafond. Het systeem is bedoeld voor betonnen en houten balkplafonds en kan, afhankelijk van de constructie, de beloopbaarheid van de zolderruimte behouden, indien deze nog steeds als opslagruimte moet worden gebruikt.
Afhankelijk van de plafondconstructie kunnen bovendien Gutex Thermosafe-homogeen, Gutex Thermofibre of Gutex Thermosafe-wd relevant zijn. De concrete uitvoering is afhankelijk van de bestaande plafondconstructie, het gewenste gebruik van de zolderruimte, de eisen op het gebied van warmte-isolatie, vochtbescherming, brandveiligheid en beloopbaarheid, evenals de actuele Gutex-systeemdocumentatie.
Een dakrenovatie kan worden aangegrepen om noodzakelijke werkzaamheden aan het dak te combineren met een verbetering van de warmte-isolatie. Welke maatregel geschikt is, hangt af van de leeftijd van het gebouw, de bestaande dakopbouw, de staat van de dakconstructie en de energetische eisen.
Wanneer de dakbedekking wordt vernieuwd, kan worden gekeken naar isolatie bovenop de spanten of een dakrenovatie vanaf de buitenzijde met een systeemopbouw. Wanneer de zolderruimte van binnenuit wordt ingericht, kan isolatie tussen de spanten een optie zijn. Bij een beperkte spanthogte kan een combinatie van meerdere isolatielagen noodzakelijk zijn. Voor holle ruimtes of moeilijk bereikbare plaatsen kan inblaasisolatie geschikt zijn.
De wet inzake energieprestaties van gebouwen bevat eisen voor te bouwen en bestaande gebouwen, evenals voorschriften met betrekking tot minimale warmte-isolatie, koudebruggen, luchtdichtheid en zomerse warmtebescherming. Met deze eisen dient bij de planning rekening te worden gehouden.
De kosten van dakisolatie met houtvezel zijn sterk afhankelijk van het project. Vaste prijzen per vierkante meter zijn daarom slechts in beperkte mate zinvol. Belangrijke factoren die van invloed zijn, zijn:
Wie een dakisolatie plant, dient daarom niet alleen de prijs van het isolatiemateriaal te vergelijken, maar ook de volledige dakconstructie, inclusief verwerking, aansluitingen, nevenwerkzaamheden en subsidiabiliteit, te laten beoordelen.
De vereiste isolatiedikte kan niet algemeen worden vastgesteld. Deze is afhankelijk van de warmtegeleidbaarheid van het isolatiemateriaal, de bestaande dakconstructie, het aandeel van de spanten, extra lagen en de beoogde U-waarde.
Voor subsidiabele afzonderlijke maatregelen aan de gebouwschil dient u rekening te houden met de technische minimumvereisten van de federale subsidie voor energiezuinige gebouwen – afzonderlijke maatregelen. De concrete U-waarde en de daarvoor benodigde isolatiedikte moeten per object worden berekend en aangetoond.
Bij de planning dienen daarom de offerte, de technische dakconstructie, het U-waarde-bewijs, het vaktechnisch ontwerp en de subsidiabiliteit in een vroeg stadium te worden verduidelijkt.
Voor de energetische renovatie van dakoppervlakken, platte daken en bovenste verdiepingsplafonds kunnen subsidieprogramma’s in aanmerking komen. Of en in welke mate dakisolatie voor subsidie in aanmerking komt, hangt af van het gebouw, de geplande dakconstructie, de technische minimumvereisten en het tijdstip van de aanvraag. De op het moment van de aanvraag geldende subsidievoorwaarden zijn altijd bepalend. Er bestaat geen wettelijk recht op subsidie.
Via de federale subsidie voor energiezuinige gebouwen – afzonderlijke maatregelen (BEG EM) kunnen maatregelen aan de gebouwschil worden gesubsidieerd. Hiertoe behoren onder meer dakisolatie, isolatie van platte daken en isolatie van de vloeren van de bovenste verdiepingen.
Het basissubsidiepercentage bedraagt momenteel 15 % van de subsidiabele uitgaven. Indien de maatregel wordt uitgevoerd in het kader van een individueel renovatieplan, kan een aanvullende iSFP-bonus van 5 procentpunten van toepassing zijn. De subsidiabele uitgaven bedragen in principe maximaal 30.000 euro per wooneenheid, en met iSFP maximaal 60.000 euro per wooneenheid.
Voor afzonderlijke maatregelen aan de gebouwschil dient in de regel een deskundige te worden ingeschakeld. Voordat de aanvraag wordt ingediend, dienen de offerte, de technische dakconstructie, het bewijs van de U-waarde en de subsidiabiliteit te zijn vastgesteld.
Een individueel renovatieplan kan zinvol zijn wanneer de dakisolatie deel uitmaakt van een stapsgewijze energetische renovatie. Naast de daadwerkelijke maatregel kunnen ook het ontwerp door een deskundige en bouwbegeleiding in aanmerking komen voor subsidie. De subsidie is echter geen vervanging voor een technische controle van de concrete dakconstructie.
Indien niet alleen het dak wordt geïsoleerd, maar het gehele gebouw energetisch wordt gerenoveerd, kan de KfW-lening 261 in aanmerking komen voor een volledige renovatie tot een energiezuinig huis. De hoogte van de lening en een eventuele aflossingssubsidie zijn afhankelijk van het bereikte energiezuinigheidsniveau en de op dat moment geldende subsidievoorwaarden.
De aanvullende lening 358/359 van de KfW kan worden gebruikt ter aanvulling op de financiering van subsidiabele afzonderlijke maatregelen, mits er reeds sprake is van een toezegging van subsidie of een subsidiebesluit. De concrete voorwaarden zijn afhankelijk van het programmaonderdeel en de persoonlijke omstandigheden.
Als alternatief voor de BEG-subsidie kan voor zelfbewoonde woongebouwen de belastingvermindering op grond van § 35c EStG in aanmerking komen. Hieronder vallen onder meer energetische renovatiemaatregelen, zoals de warmte-isolatie van dakoppervlakken en vloeren.
Belangrijk: BEG-subsidie, KfW-subsidie en fiscale stimuleringsmaatregelen mogen niet dubbel worden gebruikt voor dezelfde subsidiabele kosten. Daarnaast kunnen subsidieprogramma’s van deelstaten of gemeenten relevant zijn; deze dienen per project te worden onderzocht.
Dakisolatie beïnvloedt niet alleen de warmte-isolatie tijdens het stookseizoen, maar ook het thermisch gedrag van de zolderruimte in de zomer. De wet inzake gebouwenergie schrijft voor dat de zoninstraling moet worden beperkt door middel van voldoende bouwkundige warmte-isolatie in de zomer, overeenkomstig de erkende regels van de techniek.
Houtvezelisolatiematerialen kunnen vanwege hun materiaalgebonden warmteopslageigenschappen worden meegenomen in de bouwfysische beoordeling van een dakconstructie. De warmtecapaciteit van Gutex Ultratherm en Gutex Thermoflex bedraagt telkens 2100 J/kgK. Het daadwerkelijke effect dient per object te worden berekend en is afhankelijk van de volledige dakconstructie.
Belangrijke invloedsfactoren zijn onder andere het isolatiemateriaal, de schijnbare dichtheid, de laagdiktes, dakramen, buitenliggende zonwering, luchtdichtheid en ventilatiegedrag.
De juiste dakisolatie hangt af van de dakconstructie, de staat van het gebouw, de energiedoelstelling, de vochtbescherming, de luchtdichtheid en de geplande uitvoering. Bij een dakrenovatie vanaf de buitenzijde kan worden gekeken naar isolatie bovenop de spanten of een dakrenovatiesysteem. Bij een dakverbouwing van binnenuit wordt vaak gekozen voor isolatie tussen de spanten. Bij complexe holle ruimtes kan inblaasisolatie een optie zijn.
De vereiste isolatiedikte hangt af van de bestaande dakconstructie, het isolatiemateriaal en de vereiste U-waarde. Niet een vaste dikte is bepalend, maar de aangetoonde warmtedoorgangscoëfficiënt van het volledige bouwdeel.
Dakisolatie functioneert als onderdeel van een totaalsysteem. Isolatiemateriaal, luchtdichtheid, vochtbescherming, aansluitingen, onderdak, afdichting, bevestiging en afwerking moeten gezamenlijk worden gepland. Alleen op die manier kan de constructie vanuit technisch en bouwfysisch oogpunt veilig worden beoordeeld.
